1. Wat is een burn-out?
2. Hoe herstel je van een burn-out?
3. Wat is de rol van stress?
4. Wat zijn de mogelijkheden tot (herval-)preventie?

1. Wat is een burn-out?

Er zijn veel definities van burn-out. Dit is de definitie die de Vlaamse burn-outspecialist dr. Luc Swinnen hanteert:

“Een burn-out is een toestand van psychische, emotionele, mentale en fysieke uitputting die wordt vergezeld door extreme stress. Hierbij treedt depersonalisatie en dehumanisatie op, wat wil zeggen dat de personen die eraan lijden zich ‘minder mens’ voelen. Dat brengt met zich mee dat ze vaak een verminderd vertrouwen hebben in hun persoonlijke competenties. Ze zijn erg cynisch en bekijken de anderen en de wereld rondom hen op een negatieve manier. Gevoelens van kwetsbaarheid, vijandigheid of somberheid overheersen.”

Wanneer een aantal van onderstaande klachten zich langdurig voordoen, hou dan rekening met een mogelijke burn-out [dr. Swinnen]:

Vluchtgedrag: geneigd zijn om het werk of relaties zoveel mogelijk te ontvluchten
Kritiek: kritiek hebben op collega’s, bazen en het werk zelf
Energiegebrek: het voelt alsof de stekker uit het stopcontact werd gehaald
Aangetast relativeringsvermogen: een klein probleem neemt enorme proporties aan en lijkt niet overbrugbaar te zijn
Slapeloosheid: moeilijk inslapen, doorslapen of te vroeg wakker worden
Medicatie: veel kalmerende middelen/slaapmiddelen/vitaminen/…. gebruiken
Hulpeloosheid: zich leeg en verlaten voelen
Hopeloosheid: niet weten wat te doen
Cynisme: je voelt je geen waardevol mens en kijkt cynisch naar de wereld
Lichamelijke klachten: hoofdpijn, nekpijn, rugpijn, hartkloppingen, oorsuizen, wazig zicht, misselijkheid, darmproblemen,…
Angst: snel bang en onrustig
Woede: irritatie, opvliegend en weinig geduld met anderen
Negativisme: onproductieve gedachten hebben
Emotionele starheid
Schuldgevoelens
Gebroken relaties
Gevoel van zinloosheid van het leven
Verlies van werk

Een burn-out is niet hetzelfde als een depressie. Een depressie is een stemmingsstoornis en dient als dusdanig behandeld te worden. Burn-out is  een energiestoornis. De energie is op en zelfs de kleinste inspanning kan een groot struikelblok vormen. Dit vereist een andere gepaste aanpak.

2. Hoe herstel je van een burn-out?

Onthoud goed dat een burn-out altijd over gaat.

Bij het begin van de coaching bekijken we de klachten, die ervaren worden. Voor medische en psychologische klachten wordt doorverwezen naar respectievelijk de huisarts en een psycholoog.

Herstel vindt plaats in een twee fases:

Fase I: Eerste concrete acties

In de fase van de alles overheersende moeheid kijken we naar de volgende zaken:

Ademhaling
Beweging
Relaxatie
Sport
Open ruimtes
Veiligheid
Slaap
Rust

De stappen die gezet worden zijn soms hele kleine stapjes. Het is belangrijk op dit moment niets te forceren. Veel kleine stapjes betekent ook vooruitgang en langzamerhand gaan we over naar meer energie en de volgende fase.

Fase II: Versterken en vooruit

Als het energieniveau het terug toelaat gaan we aan de slag met vragen rond werk, reïntegratie, privé-leven. Deze vraagstukken hangen af van persoon tot persoon en zijn voor elke cliënt uniek. Terwijl we hier oplossingsgericht aan werken bouwen we ook verder de veerkracht en het energieniveau op.

3. Wat is de rol van stress?

Chronische stress is de snelweg naar burn-out. Bekijk hier een video (7m29s) met uitleg over stress.

4. Wat zijn de mogelijkheden tot (herval-)preventie?

Er kan op elk moment ingegrepen worden om een burn-out te voorkomen. Nu is ook een goed moment. De energiebalans wordt terug op punt gezet, het stressniveau omlaag gebracht en uitdagingen met betrekking tot het werk worden ter hand genomen.

Ook als werkgever kun je veel doen aan preventie. Lees hier wat je als organisatie kunt doen.